Hasan Tülkay

Hasan Tülkay

Kitap Gibi [email protected]

HAYRİ YILMAZ'IN ÇUKURKÖY KİTABI

04 Eylül 2021 - 09:25

Köyünden, bağından, toprağından kopmayan münevver insanlar; mazilerine ve muhitlerine sahip çıkar. Yurtseverlik, milliyetçilik iddiasında bulunanların bariz vasıflarından birisi budur. Fakat bu sahiplenme duygusu genelde dilde kalır. Bizde hatıralarını yazıya döken, çevre incelemelerini derinleştirip kitaplaştıran öğretmen sayısı da pek azdır maalesef... Halbuki bizim gibi 65 yaş üstü eğitimci kuşağının ve bilhassa köy öğretmenlerinin resmî teftiş ödevi mahiyetinde bile araştırmaları vardır. Kendi çapında coğrafî, tarihî, kültürel bir sosyal etüt mahiyetindeki bu çalışmaların pek çoğu ilkokulların yakılan arşivleri arasında kül olup gitmiştir. Türk kültürünü, dilimizi ve Anadolu'nun Türkleşmesi siyasetini takip edenler için bu araştırmalar ne kadar önemliydi halbuki. Türkçülüğün yakın zaman fikir ve hareket önderi Atsız hoca, kendisiyle irtibat halindeki  öğretmenlere çalıştıkları çevrenin dilini, tarihini, kültürünü,  folklörünü araştırıp rapor haline getirmeleri tavsiyesinde bulunurmuş. Atsız hocanın tavsiyesini talimat kabul eden bu vatansever, ülkücü öğretmenlerin çalışmalarına dair belgeler, bilgiler maalesef elimizde yok... Kitaplaşmayan, kütüphanelere girmeyen belge ve bilgiler kaybolup gidiyor. Hele söz ve sohbet meclisinde kalanlar, yaşayanlar ölünce unutuluyor. Söz uçar, yazı kalır gerçeğinden hareketle nadiren de olsa araştırmalarını kitaplaştıran eğitimcilerimiz de var. İşte Hayri Yılmaz yakın çevremizden tanıdığımız en yakın örnek... Örnek bir Türk Dili ve Edebiyatı hocası, iyi bir eğitimci ve herşeyden önemlisi fikriyle zikri bir güzel insan olan Hayri hocamızın kitabı çıktı: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ÇUKURKÖY'DE AİLELER
"HAYRİ YILMAZ’IN ÇUKURKÖY KİTABI" hakkında müşterek dostumuz Prof.Dr. Cemal Kurnaz hoca sosyal medyada çok güzel bir değerlendirme yazısı kaleme aldı. Sanırım kitabın da takdimi mahiyetindeki bu yazıyı okuyucularımız için paylaşmak isterim:
"Post Yayınevi, arkadaşım, meslektaşım Hayri Yılmaz'ın köyüyle ilgili kitabını gün yüzüne çıkardı. Hayri Ataş kardeşime ne kadar teşekkür etsem azdır.

Öğretmen arkadaşım Hayri Yılmaz, geçmişten günümüze Antalya Akseki'ye bağlı Çukurköy’ün ailelerini araştırmış, ailelerin şecerelerini ortaya koymuştur. Bu bilgilerin bir kısmı nüfus kayıtlarına dayanmakla birlikte, genellikle yaşlıların anlattıkları esas alınarak oluşturulmuştur.

Bu ayrıntılı aile şecereleri tarih, kültür ve sosyololoji alanına zengin malzeme sunmaktadır.
Ailelerin geçmişine baktığımız zaman, yakın ve uzak köylerden evliliklerin yaygın olduğu görülür. Güzelsu, Çaltılıçukur, Taşlıca, Sadıklar, Güçlüköy, Ahmetler, Erengeriş, Çimi, Gençler Köyleri evlilik ilişkilerinin yoğun olduğu köyler.
Dikkat çeken bir başka husus, savaşlara, mahrumiyetlere rağmen çocuk sayılarının fazlalığıdır. Bunların, kuşaklara göre bir istatistiği yapılabilse, önümüze ilginç veriler çıkacaktır. Bu bağlamda, anne ve çocuk ölümleri de tespit edilebilir. Bir başka husus da çocukların evlatlık verilmesidir.
Eski ailelerde ikinci, hatta üçüncü evliliğin dikkat çekecek oranda olduğu görülür. İki, üç evlilerin çocuklarında da bu gelenek devam etmekte midir? Bunlar, hangi sebeplerden meydana gelmiştir, araştırılabilir.
Bir başka dikkat çeken özellik “iç güveyisi” girmedir.
Yaygın olmamakla birlikte ölen abinin hanımıyla evlendirme veya ölen hanımın kız kardeşiyle evlenme de dikkat çekmektedir.
Eskiden, çocuklara anne ve baba isimlerinin verilmesi bir gelenektir. Bu bakımdan aile şecerelerinde dede, baba, torun silsilesini takip kolay olmaktadır. Ancak, isim benzerlikleri karışıklıklara da yol açabilmektedir. Sülaleler arasındaki evlilikler de ailelerin karışıp kaynaşmasına yol açmıştır. Hayri Yılmaz, tekrara düşmeyi göze alarak, bunları ayrı ayrı yazmıştır.
Akraba evliliğinin yaygınlığı, sakat veya engelli çocuk doğumlara yol açmış mıdır, araştırılabilir.
İsimler ve lakaplar ayrı bir inceleme konusu olabilir. Bunların bir istatistiği yapılabilse, gurbet teması ve modernleşme etkisiyle gelenekteki isimlerdeki değişiklikler gözlemlenebilir.
Çukurköy, eskiden beri gurbete göç vermektedir. Göçenlerin gurbetteki dağılımları veya uzak yerlerden evlilikler, ayrıca incelenebilir.
Çukurköylüler’in eğitim durumları ve meslek dağılımları da ayrı bir inceleme konusudur.
Çukurköy, Çanakkale Savaşında ve Millî Mücadele’de çok sayıda şehit vermiş, askere gidenlerin bazıları da gazi olarak dönmüştür. Kitapta, bunlarla ilgili bazı ilginç bilgiler bulunmaktadır.
Olağan dışı ölümler de ayrıca değerlendirilebilir. Askere gidip dönmeyenler bir grup oluşturur. Yıldırım düşmesi, sele kapılma, ağaç dalı düşmesi, define paylaşırken, trafik kazası, hapiste, havuza düşerek veya bazı öldürücü hastalıklar vb. sebeplerle ölümler…
Mezarlıklardaki mezar sahiplerinin ayrıntılı listesi, uzun zaman ve sabır isteyen yorucu bir çalışma gerektirir. Az da olsa, mezarı mezarlık dışında kendi bağında olanlar da var.
Çukurköy’de yaşanmış hikâyeler, insanların yaşadığı zorlukları yanında, onların saflığı, zekâsı, hazır cevaplığı gibi özelliklerine ışık tutan, bazen yürek burkucu, bazen tebessüm ettirici özellikler göstermektedir.
Çukurköylüler, köylerine böyle bir kültür hizmeti yapan, öğretmen arkadaşım Hayri Yılmaz’a ne kadar teşekkür etseler azdır. Birine yevmiye verseler mezarların listesini çıkartamazlar. Al şu kitabı bilgisayarda yazıver deseler yazdıramazlar. Bu gibi çalışmalar, maddi manevi fedakârlıklarla, sabırla, emekle ortaya konabilir. Bunun zorluğunu ancak yapanlar bilir.
Maddi imkânı olanların, bu kültür hizmetini takdir ederek sahip çıkmaları, yazarın yorgunluğunu bir nebze giderebilir.
Değerli arkadaşım Hayri Yılmaz’ı bu değerli eserinden dolayı tebrik eder, devamını dilerim. "
Şimdi bize düşen, yılların emeğiyle hacimli bir kitap olarak önümüze gelen bu esere sahip çıkmak, okumak, okutmak, kütüphanemize koymaktır. Marifetin iltifata tabi olduğunu unutmayalım.
Bilhassa Aksu Öğretmen Okulu arkadaşlarımız ve Aksekili hemşehrilerinin bu önemli kitaba sahip çıkacaklarını umuyor, bekliyoruz.
Kitabı edinmek isteyenler 50 TL karşılığında bizzat yazarından "Hayri Yılmaz 0536 437 27 33" temin edebilirler.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum